terug

Monument 2 oktober 1944

Monument 2 oktober 1944
route

Op het terrein van 's Heerenloo Midden-Nederland (voorheen Groot Schuylenburg, daarvoor het Apeldoornsche Bosch) staat een eenvoudig monument. Het is een marmeren plaat met acht namen, vergezeld van een glazen plaat met één naam. Het verhaal dat hierbij hoort speelde zich af in oktober 1944.

In 1944 was Narda van Terwisga een van de leiders van het verzet in Apeldoorn. Haar verzetsgroep hielp joden, onderduikers en geallieerde piloten. In de groep bleek een verrader te zitten.  Op 30 september 1944 arresteerden de Duitsers zeven mensen uit de groep, onder wie mevrouw Narda van Terwisga, en twee geallieerde piloten, plus de vrouw die de piloten in huis had. 

De twee vrouwen, Narda van Terwisga en Juliana Bitter, werden naar kamp Ravensbrück gestuurd. De acht mannen werden diep in de nacht van 2 oktober naar het voormalige 'Apeldoornsche Bosch', inmiddels Duits terrein, gebracht. 's Ochtends om 5 uur werden ze gefusilleerd. Daarna legden de Duitse bezetters hun lichamen op acht verschillende plaatsen in Apeldoorn neer. Bij ieder lijk plaatsten ze een bord met het opschrift 'Terrorist'. Zo lagen ze daar drie tot vier dagen.

 

Het was een heel brute actie. Waarom deden de Duitsers dit?

Het was een zogenaamde 'represaillemaatregel', een soort wraak. In de dagen ervoor was het de bezetter niet gelukt om Apeldoornse mannen te ronselen voor het graven van schuttersputten en loopgraven in de IJsselstreek. Nu lieten ze weten dat er met hen niet te spotten was. Die dag hielden ze een grote razzia. Zie: Monument De Dwangarbeider.

Narda van Terwisga, die eveneens naar het kamp Ravensbrück werd overgebracht, werd op 25 april 1945 door de geallieerden bevrijd. Zij bleef haar verdere leven de gevolgen ondervinden van de oorlogsgebeurtenissen.
Juliana Bitter werd overgebracht naar kamp Ravensbrück waar zij op 6 januari 1945 is overleden. Zij is dus het negende slachtoffer van het verraad, maar haar naam staat niet op het marmeren monument. Later is er een aparte gedenksteen voor haar toegevoegd.

 

www.apeldoornendeoorlog.nl

InfoFeiten Details Foto's