terug

Gedenkstenen Kruisjesdal

Gedenkstenen Kruisjesdal

De oorlog was bijna voorbij. De Duitse bezetters wisten dat en raakten steeds gefrustreerder. Ze besloten de doodstraf voor een aantal gevangenen nog snel te voltrekken. Een paar dagen voor de bevrijding van Apeldoorn schoten ze zestien verzetsmensen dood. 

Willem III kazerne
Op 12 april haalden ze twaalf verzetsmannen  uit de Willem III-kazerne.  De eerste groep van zes waren vader en zoon Arendsen, Hendrik Klein, Barend Jan Antonie Huygen, Nico van Zand en Gerrit Hilberink. De SD'ers duwden deze zes mannen in twee auto's. Vervolgens reden ze via de J. C. Wilslaan en de Soerenseweg naar een plek, waar een zandpad de bossen invoerde.

Kruisjesdal
Deze plek, een laagte tussen twee heuvels, was het Kruisjesdal. De zes gevangenen stapten uit en werden opgesteld bij een lege munitieput of -loopgraaf, een sleuf van ongeveer één meter diep en vijftien meter lang. Er werd geroepen dat ze wegens ′terrorisme en verboden wapenbezit′ werden doodgeschoten.

Vonnis
Na de executie werden de andere zes Todeskandidaten opgehaald. Deze groep bestond uit vader en zoon Gosker, Albert Huidekoper, Jan Boltje, Jan Scherpenzeel en Reinder Mulder. Op dezelfde plek werden ze doodgeschoten, nadat ook zij het vonnis moesten aanhoren. De lichamen werden vluchtig met wat zand en aarde bedekt.

De volgende dag
Aan het moorden was nog geen einde gekomen. In de vroege ochtend van vrijdag 13 april reden de SD-auto's weer door Apeldoorn, nu op weg naar het SD-hoofdkantoor aan de Van Rhemenslaan. Hier zaten vier verzetsmannen gevangen die mee moesten: Jan Miebies, Anton van Velsen, Hans Voordewind en Henk Beenen.  De Duitsers brachten hen naar dezelfde executieplaats in het Kruisjesdal.

Geheim
De executies waren geheim. Niemand wist wat er met de mannen was gebeurd, ook niet nadat Apeldoorn al bevrijd was. Na een paar weken organiseerde een bosarbeider bij de Kroondomeinen, die vermoedde dat er iets in de Soerense bossen was gebeurd, een zoekactie. Zo werden de lijken gevonden. De meesten van hen werden eind mei op Heidehof te Ugchelen herbegraven. 

Lees het volledige verhaal in het boek: 'Apeldoorn '40-'45. Het verhaal achter de Apeldoornse oorlogsmonumenten', Stichting Bevrijding '45 (Apeldoorn, 2006)

Of klik door op de link hieronder:

 

www.apeldoornendeoorlog.nl

InfoFeiten Details Foto's