terug

Exodusmonument Beekbergen

Exodusmonument Beekbergen
route

Het Exodusmonument in Beekbergen herdenkt de evacués uit Arnhem van september 1944, maar ook diegenen die de vluchtelingen opvingen en onderdak verschaften. 

Arnhem

Op zondag 17 september 1944 verandert Arnhem in een oorlogsgebied. Er wordt hard gevochten tussen de Duitsers en de geallieerden. Op maandag begint de uittocht van burgers uit de meest getroffen stadsdelen. Op zaterdag gaven de Duitsers het bevel dat heel Arnhem voor maandagavond 25 september leeg moet zijn.

Onderweg

In een paar dagen tijd gaan 95.000 mensen uit Arnhem en omgeving onderweg, bepakt en bezakt, te voet, met gammele fietsen en karretjes, volgeladen kinderwagens. Ze lopen vooral naar Apeldoorn en omgeving. Ongeveer 50.000 vluchtelingen vinden een onderkomen in Apeldoorn en omliggende dorpen. Ze worden ondergebracht bij mensen thuis of vinden een plek in kippenhokken en schuren.

Witte doeken

Over de Apeldoornscheweg rijden ook Duitse legervoertuigen. Veel vluchtelingen zijn voorzien van witte doeken om de geallieerde vliegtuigen duidelijk te maken dat zij burgers zijn. Toch zijn er dramatische vergissingen: een Engelse luchtaanval op 26 september bij hotel De Smittenberg in Beekbergen doodt tientallen burgers. 

Voor een paar weken?

Bijna iedereen denkt dat de evacuatie hooguit een paar weken gaat duren. Maar pas na acht maanden mogen de vluchtelingen naar huis. Tot die tijd is Arnhem verboden gebied. Een aantal evacués trekt door naar de Noord-Veluwe of nog verder naar het noorden, tot in Friesland.

Een grote groep blijft in Apeldoorn en de dorpen. Ongeveer 2000 'Arnhemmers' worden in die acht maanden in Apeldoorn geboren en honderden ouderen en zieken sterven er.
Tijdens de gevechten in Arnhem vallen 188 burgerslachtoffers en na de oorlog komen de evacués terug in een bijna volledig verwoeste stad: door oorlogsgeweld en plundering zijn er van de 25.000 huizen nog geen 200 onbeschadigd.

Lees meer: Apeldoornse herinneringen aan de evacuatie 

www.apeldoornendeoorlog.nl

InfoFeiten Details Filmpje Jeugdboek Foto's